new >>>>>>
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΤΟΠΙΚΙΣΜΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ LIBRO, 2008

Στην αφετηρία των σκέψεων για τον ψηφιακό τοπικισμό βρίσκεται μια απορία: oι ψηφιακές τεχνολογίες, όσο και αν αναγγέλλονται ως τεχνολογική επανάσταση και ρήξη με το υπάρχον, στην πράξη εντάσσονται στο υπάρχον (τοπικό) μεταβάλλοντάς το, στην αρχή σταδιακά και σε βάθος χρόνου ριζικά; Καθώς οι απόψεις υπέρ ή κατά των «νέων τεχνολογιών» έδιναν μεταξύ τους σκληρές μάχες, σε ένα φαντασιακό πεδίο που οι ίδιες είχαν ορίσει, το έδαφος που τις φιλοξενούσε άλλαζε στην υλικότητά του, ακριβώς λόγω των ψηφιακών τεχνολογιών. Η ενασχόληση με αυτό το «έδαφος», το μεταβαλλόμενο «τοπικό», παρουσίαζε μεγαλύτερο ενδιαφέρον  από την συμμετοχή στη διαμάχη.

Απέναντι στο μεταβαλλόμενο τοπικό, κάθε προσπάθεια του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού να συγκροτήσει από τα πριν μια συνολική θεώρηση αυτής της νέας κατάστασης πραγμάτων, ώστε να προτείνει μια σταθερή μορφή αρχιτεκτονικού έργου, μοιάζει αδιέξοδη. Η μόνη διέξοδος είναι να σκεφτεί την ίδια την μεταβολή του  τοπικού, μέσα από τις ψηφιακές τεχνολογίες. Να σχεδιάσει τις συνθήκες αλλαγής του έργου και όχι την ύστατη αρχιτεκτονική μορφή του όταν αυτή η αλλαγή έχει συντελεστεί.  Δηλαδή, να σκεφτεί την νέα συνθήκη ύπαρξης του δικτυακά πλέον υφιστάμενου τοπικού.

Την νέα ένταση μεταξύ τοπικής και δικτυακής ταυτότητας επιχειρούμε να προσεγγίσουμε σε θεωρητικό και σχεδιαστικό επίπεδο.

Ο ψηφιακός τοπικισμός δεν προσβλέπει στην τοπική ταυτότητα ως αντίσταση στη παγκοσμιοποίηση, ούτε στοχεύει στην διαμόρφωση «τοπικών» αρχιτεκτονικών ιδιωμάτων ψηφιακά «εμπλουτισμένων». Ο τοπικισμός είναι θεωρητική πρόθεση, που αντιλαμβάνεται το τοπικό ως συνεχή διευθέτηση, αποτέλεσμα του συσχετισμού δυνάμεων επί του πεδίου.  Η μεταβολή δεν προκύπτει από την επιβολή ενός εξωτερικού μοντέλου αλλά  από την αναδιάταξη της πάντα πρόσκαιρης ισορροπίας αυτών των δυνάμεων, την εμφάνιση νέων, την απόσυρση παλαιότερων. Αυτό που μοιάζει σταθερό, κρύβει μέσα του τις δυνατότητες αλλαγής του. Είναι στιγμιαία επίλυση εντάσεων, αντιθέσεων, αντιφάσεων. Το πρόθεμα ψηφιακός εισάγει την ψηφιακή πραγματικότητα σε αυτή την αντίληψη του τοπικού ως πεδίου δυνάμεων, προτάσσοντας το δικτυακό παράδειγμα, που θεωρείται το νέο ηγεμόνευαν σχήμα μέσα από το οποίο σκεφτόμαστε την σχέση μας με τις πραγματικές συνθήκες ύπαρξης μας. Η τοπικότητα είναι τοπικότητα σε δίκτυο. Έτσι οι δυνάμεις επί του πεδίου έχουν όχι μόνο τοπική αλλά και δικτυακή συνιστώσα